archiwum

Artykuły

Druki i rękopisy muzyczne z dawnej Biblioteki Mariackiej

Kościół Mariacki (obecnie Centrum Sztuki Galeria EL) pełnił w Elblągu XVI i XVII wieku funkcję głównego ośrodka kultury muzycznej. W tamtejszej bibliotece zgromadzono wówczas imponującą kolekcję utworów polifonicznych utrwalonych na kartach niemal dwustu druków oraz kilkunastu rękopisów. Zbiór ten został po raz pierwszy zinwentaryzowany w 1686 roku przez kantora mariackiego, Johanna Friedericha Steinröcka. 


Liczył wówczas 37 sygnatur - na każdą z nich składało się zazwyczaj kilka lub kilkanaście współoprawnych druków, niekiedy z rękopiśmiennymi dodatkami. Kolejny katalog Mariackiego zbioru, wzbogacony o tytuły stosunkowo nielicznych późniejszych nabytków, został sporządzony przez Theodora Carstenna i opublikowany w 1896 roku. Do czasów drugiej wojny światowej kolekcja elbląska pozostała w nienaruszonym stanie. Składały się na nią druki muzyczne z lat 1546-1715 pochodzące głównie z oficyn niemieckich, niderlandzkich i królewieckich oraz miejscowe rękopisy, zawierające m.in. kompozycje twórców związanych z Prusami Królewskimi. Na skutek zniszczenia kościoła w roku 1945 biblioteka mariacka przestała istnieć, ale jej zbiory częściowo ocalały. Wkrótce ponad połowa tytułów z tej kolekcji trafiła do Biblioteki Uniwersyteckiej w Toruniu. Niestety żaden z druków ani rękopisów nie dotarł tam w stanie kompletnym. Pierwotnie każdy z nich składał się z kilku - od czterech do jedenastu - ksiąg głosowych. W Toruniu znalazły się pojedyncze partesy - zazwyczaj po dwa lub trzy z zachowanych współoprawnych zestawów.

 

Mimo, że poważnie uszczuplone, muzykalia z kościoła Mariackiego - sygnowane owalną pieczęcią z napisem St. Marienkirche Elbing - nadal stanowią niezwykle cenną kolekcję. Są świadectwem bogatego repertuaru, którym posługiwali się elbląscy muzycy. Składały się nań dzieła takich kompozytorów jak: Orlando di Lasso, Jacob Handl, Luca Marenzio, Johannes Eccard, Jacob Regnart, Michael Praetorius, Andreas Hackenberger, Samuel Scheidt, Andreas Hammerschmidt i wielu innych. W pomariackiej kolekcji nie brakuje też rarytasów. Na szczególną uwagę zasługuje zbiór z początku XVII wieku opatrzony niegdyś sygnaturą 36 (obecnie: II 507-516, II 536-47, II 555-566, II 572-581, II 582-592) z zachowanymi księgami: discantus, bassus, quinta vox, septima vox i octava vox. Wspólna oprawa łączy dziewiętnaście druków. Aż trzynaście z nich to unikaty na skalę światową (...).

 

 

Fragment pracy popularnonaukowej "Druki i rękopisy muzyczne z dawnej Biblioteki Mariackiej w Elblągu", Biblioteka UMK, Toruń, 2005, doc dr Agnieszka Leszczyńska, Instytut Muzykologii Uniwersytetu Warszawskiego.

  • Jogurtowa kooperacja

    Tym razem będzie o muzyce, sukcesach przeciekających przez palce, mediach, a także o obrazach i... „sejmowych ogórach”. Panie i panowie: Jarosław „Jogurt”/„Yoga” Polański pierwszy elbląski raper/traper na kiszonym kwasie!

    czytaj więcej
  • Encyklopedia w Radiu MORS UG

    Dzisiaj o godz. 18 usłyszycie o „Elbląskiej Encyklopedii Muzycznej” w audycji Raport Literacki emitowanej w akademickim Radiu MORS (Mega Otwarte Radio Studenckie) Uniwersytetu Gdańskiego. Wywiad z autorem książki przeprowadzi Jakub Ruźniak. Zapraszamy do słuchania przez sieć! Wyemitowano nagrania: Pies – „Kot” (TERAZ MY, Reszta Może Poczekać 2) oraz The Lollipops – „Long Way Home” (Muzyczna Warmia i Mazury).

    czytaj więcej
  • Encyklopedia w Radiu Gdańsk, 2

    10 stycznia w audycji Kamila Wicika w Radiu Gdańsk 103,7 MHz zaprezentowano tym razem papierową wersję „Elbląskiej Encyklopedii Muzycznej”. Oprócz przedstawienia genezy książki i jej aktualizacji, poruszono tradycyjnie temat powiązań elbląskiej sceny muzycznej z trójmiejską. Zostaną także wyemitowane nagrania elbląskich i (ex-elbląsko-gdańskich) zespołów m.in. grupy Fumez z utworem „Trzewia”. Szczegóły emisji audycji niebawem. Nasłuchujcie Radia Gdańsk!

    czytaj więcej
  • Inter-Skomens

    Zespół działał w latach siedemdziesiątych w Technikum Mechanicznym przy ul. J.A. Komeńskiego. W skład zespołu wchodzili: Władysław Kobylewski – gitara, Piotr Hajdukonis – gitara basowa, Leszek „Słoma” Lamkiewicz – śpiew, perkusja. W zespole udzielali się także m.in. Zenek Petrykowski – śpiew i Krzysztof Dudzicki – perkusja. Z zespołem przyjaźnili się Wojciech Górny i Wanda Kwietniewska. Grupa wykonywała muzykę rock i hard rockową oraz utwory z repertuaru m.in. Jimiego Hendrixa, The Shadows i Czesława Niemena. Zespół koncertował m.in. na szkolnych imprezach oraz przeglądach artystycznych w Elblągu i okolicach.

    czytaj więcej
  • Elbląska Encyklopedia Muzyczna V

    W sierpniu 2018 r. ukazało się tym razem w wersji papierowej, piąte wydanie „Elbląskiej Encyklopedii Muzycznej” Krzysztofa Bidzińskiego, opublikowane przez Elbląskie Archiwum Muzyczne. Publikacja na 428 stronach zawiera zaktualizowane dane z poprzednich opracowań (dzieje od XIII do XXI wieku, Elbing/Elbląg), nowe hasła z okresu: grudzień 2017 – lipiec 2018 oraz czarno-białe zdjęcia. Książka ukazała się dzięki Stypendium Kulturalnemu Miasta Elbląg oraz sfinansowaniu przez grupę czytelników (Honorowi Wydawcy) i autora. Polecamy!

    czytaj więcej